Köpeklerin arama kurtarma faaliyetlerinde kullanımı, 17. yüzyıla dayanmaktadır.

Hatta bu tarihin daha öncelerinden (200 yıl kadar önce) bahsedilse de net bir bilgi yoktur buna dȃir. 17. yüzyılda ise bazı rahiplerin el yazmalarında arama kurtarma köpeklerinden bahis olunmuştur. Şöyle ki; Saint Bernard ırkı köpeklerin İtalya-İsviçre sınırında yolunu şaşırmış, kar altında kalmış insanları bulup manastıra getirdiği görülmüştür. 1800 – 1812 yılları arasında “Barry” isimli kahraman köpek, kırka yakın insanı ölümden kurtararak adını tarihe kaydettirmiştir. 1890’lı yıllarda da arama kurtarma köpekleri; sıhhiye alanında, yaralı askerleri bulma ve kurtarma görevini üstlenmiştir. Ӏ. ve ӀӀ. Dünya Savaşı esnasında da bu alanda arama kurtarma köpeklerinden fazlaca yararlanılmıştır. Afetlerde köpeklerin kullanılması amacıyla yapılan profesyonel çalışmalar, dünyada 1970’li yıllarda başlamıştır. Arama kurtarma köpekleri; İtalya’ da 1976 yılında, Romanya’da 1977 yılında, Cezayir’de ise 1980 yılında meydana gelen depremlerde kullanılmış. Elde edilen olumlu sonuçların ardından arama kurtarma faaliyetlerinde köpeklerin kullanılmasına ve eğitimlerine son derece önem verilmeye başlanmıştır. Arama kurtarma köpeklerinin Türkiye’deki kullanımı, 1999 Gölcük Depremi ile başlamıştır. Ülkemizin başından geçen en büyük afetlerden biri olan Gölcük Depremi ile tüm Türk halkı olarak çaresizlik içinde çareler bulmayı öğrendik. Bu öğretilerin en başında arama kurtarma köpeklerinin afet ve benzeri durumlarda ne kadar hızlı ve kesin çözümlere ulaştırdığıdır. Bu tarihlerde Berrin Yüce adlı vatandaşımızın girişimleriyle öncelikle K9 köpeklerinin eşliğinde arama kurtarma çalışmaları yapılmaya başlandı. Berrin Yüce; Amerika’da bu alanda almış olduğu eğitimleri, yine Amerika’dan getirtilen eğitimli köpeklerle arama kurtarmada görevli diğer vatandaşlarımıza aktardı. Emniyet, Sivil Savunma ve İzmir İtfaiyesi başta olmak üzere hızla çalışmalara başlandı. Ve günümüzde başta İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Mersin, Aydın, Bursa olmak üzere arama kurtarma köpeklerinin ve eğitmenlerinin eğitimleri sürmektedir. Belli bir arama kurtarma köpek cinsi olmamakla birlikte, her köpeğin de arama kurtarma köpeği olamayacağını söyleyebiliriz. Belçika Malinois, Alman Çoban Köpeği, Alman Rottweiler, Kanada’nın Laprador Retriever, İngiliz Golden Retriever, Amerika’nın Cocker Spaniel, Alman Pointer, Alman Boxer ve Mersin’in Tarsus bölgesine ȃit Çatal Burun cinsi köpekler daha çok tercih ediliyor. Buradan da anlaşılıyor ki, arama kurtarma köpeği olabilmek için köpeğin ırkına has bazı özelliklere hȃiz olması gerekiyor. Peki, bu özellikler nelerdir? Avlanma dürtüsü: Köpeğin kendinden hızla uzaklaşan cismi yakalama dürtüsüdür. Seslere verdiği tepkiler: Öncelikle köpeğin seslere karşı korku taşıyıp taşımadığını saptayan testlerden başarıyla geçmesi gerekir. Arama kurtarma köpekleri, gürültülü ortamlarda çekinik durmamalı; dikkatini dağıtmamalı; böylece amacından uzaklaşmamalıdır. Yükseklik korkusu olmamalı Sosyallik: Arama kurtarma köpeklerinin sosyal olması aranılan bir diğer kriterdir. Özellikle çocuklarla araları iyi olan köpekler tercih edilir.  Bu konuda “Golden” cinsi köpekler öne çıkmakta. Söz konusu olan eğitim, sütten yeni kesilmiş köpekler üzerinde daha etkilidir; çünkü bu dönemdeki köpekleri eğitmek, her zaman daha kolay ve etkilidir. Arama kurtarma köpekleri için verilen eğitime uygun görülenler, planlı ve düzenli bir eğitim planına tȃbi tutulurlar. Bu eğitim; haftalık, aylık ve yıllık planlıdır. Eğitimler, beş başlık altında toplanabilir:

  1. Egzersiz
  2. Yönlendirme
  3. İtaat
  4. Enkaz: Farklı farklı enkazlarda yapılan çalışmalar.
  5. Sosyalleşme

Eğitim sonunda başarılı olan köpekler, sertifika sahibi olmaktadır. Köpeklerin yaşam şartları iyi olduğu müddetçe dokuz yaşına kadar görev yapabilmektedirler. Zaten en aktif görev yaptıkları yaş, yedi yaştır. Genel olarak yaşam süreleri de 10 – 15 yıl arasındadır. Türkiye’de yirmiye yakın arama kurtarma köpeği bulunmaktadır. İtfaiye, Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet Müdürlüğü, AKUT, AFAD gibi kuruluşlarda resmi / gönüllü arama kurtarma timleri göreve hazırdırlar. Abrek, Atar, Bob, Pasha, Çaki, Aza, Falco, Chivas, Şans; hayat kurtaran kahraman köpeklerden sadece birkaçı. Yukarıda da belirtildiği gibi arama kurtarma köpekleri için planlı olarak yürütülen eğitim, oldukça emek isteyen ve sabır gösterilmesi gereken bir süreçtir. Arama kurtarma köpeklerinin beslenme ve özel bakımları üzerinde de dikkatle durulmalıdır. Tüm bu sebeplerden ötürü, arama kurtarma köpekleri çok kıymetlidir. Sayıca fazla olmamalarına rağmen yaptıkları işler, oldukça fazladır. Bunu, arama kurtarma köpeklerinin son yıllarda kaybolan çocuklar ve yaşlılar için düzenlenen operasyonlarda sergiledikleri başarılarda görebiliriz. Son olarak şunu da belirtmek gerekir ki, Türk arama kurtarma eğitmenleri tarafından eğitilen ve sertifika sahibi olan birçok arama kurtarma köpekleri, yurtdışında da çeşitli başarılara imza atmıştır.  

CEVAP VER

Lütfen yorumunuz giriniz.
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.